Mantelzorger: ineens was ik het

“Jij bent de mantelzorger?”, van achter het bureau kijken twee alerte vriendelijke ogen me aan. Ik weet niet of dit een vraag is of een statement. Aan de andere kant van de tafel zit ik, in mijn joggingbroek, met rood behuilde ogen, schouders opgetrokken, een stuk of vijf witte propjes tissue op mijn schoot. Snel blik ik achterom of ze het tegen iemand anders heeft.

Ik ben bij de huisarts. 

Na jaren in het buitenland gewoond te hebben, ben ik net weer terug in Nederland, in mijn geboortestad. Met een huisje om de hoek van mijn ouders, leek het me leuk wat dichterbij te zijn, mijn ouders wat vaker te zien en er wat meer voor ze te zijn. 

En toen, na een onverwachts kort en heftig ziekbed, overleed mijn stoere lieve vader. Zonder bombarie, realist dat hij was, liet hij het leven achter zich. Ik kan er nog steeds niet bij.

Het zou zo mooi zijn als de wereld een tijdje stil zou kunnen staan. Met tijd voor verdriet, gemis, herinneringen, stilte, een lach, alles. En dat dan daarna, zachtjes en rustig aan, de wereld weer aan gaat, beetje bij beetje, zodat je in nieuwe vorm weer mee kunt doen. 

“Dus jij bent de mantelzorger?”, van heel ver weg hoor ik de vraag voor de tweede keer en die brengt me terug in het hier en nu. Natuurlijk heeft ze het tegen mij. “Ehmmm ja, ik geloof het wel”, antwoord ik schuchter. 

Opeens ben ik het. Plotseling heb ik er naast dochter, zus, tante, nichtje, amateur atlete, vriendin, teruggekeerde expat, single vrouw en noem maar op, een label bij. Die van mantelzorger, voor mijn moeder, die hulp nodig heeft. En dat gebeurde gewoon, zonder dat ik daar om gevraagd had, of voor gesolliciteerd had, en zonder dat ik het eigenlijk gewenst had. Het enorme gat dat mijn vader achterliet met zijn overlijden en veel van wat hij voor en met mijn moeder deed, dat kwam nu bij mij terecht.

Mijn leven, dat al aardig op z’n kop stond voor dit alles, werd met deze nieuwe rol nog een stuk ingewikkelder. 

Ergens klinkt het mooi en misschien zelfs ietwat romantisch: mantelzorger. Wanneer ben je eigenlijk mantelzorger?

“Mantelzorgers zijn mensen die vrijwillig hulp bieden aan naaste uit hun sociale netwerk”, lees ik op een van de vele websites over mantelzorg.  

Uit vrije wil. 

Tja.. 

Daar gaan we al. 

Ik gun mijn moeder het allerbeste en wil dat ze nog jaren zo veilig, gezond en comfortabel mogelijk leeft en daar doe ik mijn uiterste best voor. Dus mantelzorg is niet altijd iets waar je voor kiest. Van de een op de andere dag was het er. Met een gering sociaal netwerk, familie ver weg, een aarzelende hulpvraag en haperende faciliteiten, dan is er weinig sprake van vrije wil. 

Mantelzorg: dat doe je. 

Het is vanzelfsprekend (of zo wordt het gezien).

Omdat ik van mijn moeder houd, omdat ze er altijd voor mij is geweest, omdat ik haar nog goede jaren gun, omdat ik zie dat het zoveel leuker en makkelijker kan. Noem maar op. 

En ook: omdat het niet anders kan. Het is niet altijd een keuze. 

Ik wist niet eens wat het was. Tot ik het was. 

Van drukbezette solo wereldburger, werkend en levend in Afrika en het Midden Oosten, zit ik nu weer op de vierkante meters achter de stadspoorten van mijn prachtige geboortestad. En had ik me mijn leven hier toch echt iets anders voorgesteld. Het voelt soms alsof ik in een trein zit met onbekende bestemming, passagier in mijn eigen leven. 

Mantelzorger. Wat betekent dat dan? Hoe werkt dat? Hoe doe ik zoiets? Waar krijg ik mee te maken? Hoe ervaar ik dit? 

Mantelzorger. Wat nu?